auteur: Jan Verbanck
nr:
2010 - 4
Recente initiatieven rond elektronische communicatie, gegevenssynchronisatie of e-coupons worden doorgaans getrokken door de grotere onder de supermarktgroepen. Hoe ervaren de retailers en grossiers die in het buurtwinkelsegment actief zijn, die (r)evolutie?
Proximity zit in de lift en er is voor de toekomst zeker nog groeipotentieel. Hoe wisselen de retailers die in dat segment actief zijn, productgegevens uit? Werken zij al met elektronische bestelbonnen, verzendnota's en facturen? Bereiden zij zich volop voor op de digitale coupon, de elektronische maaltijdcheque? Waar liggen hun prioriteiten? Wat zijn mogelijke hinderpalen en welke concrete plannen koesteren ze?
GS1 Belgilux vroeg zich af hoe de organisatie in de toekomst nauwer kan samenwerken met de 'proximity' retailers. Wat wensen de retailers van GS1 Belgilux ? Wij brengen u bij deze een verslag van het debat, dat gemodereerd werd door Stefan Van Rompaey, hoofdredacteur van het fmcg-vakblad StoreCheck, en waaraan de volgende gesprekspartners deelnamen:
De concurrentie is erg scherp. Hoe houdt de proximiteitssupermarkt stand?
De Somere: Proximity is helemaal niet meer zomaar depannage. De buurtsupermarkt biedt een compleet aanbod, dat steeds meer op vers georiënteerd is. Vanwege de hogere graad qua convenience betaalt de consument er iets meer dan in een hypermarkt, maar we doen er alles aan om de kloof aanvaardbaar te houden, onder meer door professionalisering. Tegenwoordig worden buurtwinkels al lang niet meer enkel uitgebaat door de kruidenier om de hoek, maar met de ondersteuning van centrale structuren en in allerhande franchisevormen.
Wostyn: Om stand te houden in de concurrentie met de 'drie groten' kunnen KMO's niet anders dan volumes genereren door samen te werken. Daartoe biedt de centrale ondersteuning, en als enseigne creëert ze naambekendheid en wekt ze vertrouwen op het vlak van professionalisme. Het geloof in proximiteit is als maatschappelijke trend zeker aanwezig, de hypers staan onder druk. De grote uitdaging is evenwel om prijscompetitief te blijven!
Nowé: In een tijd waarin de eigen merken bij Colruyt, Delhaize en Carrefour dominant zijn geworden, hebben de merkfabrikanten ons nodig! Ze begrijpen dat en geloven in proximity, maar multinationals hebben de neiging om louter in volumes te redeneren, hoewel dat niet de enige parameter is. Als de prijs voor een product in het schap bij Colruyt lager is dan de prijs waaraan wij inkopen, klopt er iets niet!
Wostyn: In dat licht is het jammer dat de trouw van de zelfstandige handelaar aan de centrale soms te wensen overlaat, zeker wanneer de groten actief prospecteren om hen als klanten te werven voor doorverkoop. Nieuwe leden werven, hen trouw houden en zo volume genereren is daardoor niet altijd evident voor ons. Sluitende systemen voor het werken met bestelbonnen, facturen en kassatickets kan ons helpen om misbruiken met extra condities tegen te gaan.
Kan de Coupon Data Pool van GS1 misbruiken met coupons tegengaan?
Somers: Idealiter zou de bon op kassaniveau per product gelinkt moeten zijn, zodat hij niet cumuleerbaar is. Nu wordt dat wel gedaan: twee of meer bonnen die voor hetzelfde product gebruikt worden. De Coupon Data Pool, waarbij de bon strikt aan het product is gelinkt, zou daar een oplossing voor kunnen bieden. Bonnen die alleen bij een bepaald enseigne inruilbaar zijn, zouden tevens formuleversterkend werken.
De Somere: Een obstakel bij de toepassing van een en ander is het feit dat proximityshops lang niet over uniforme kassasystemen beschikken. Zolang er geen genormeerd uniek model in omloop is, blijft het kostenplaatje van kassa-aanpassingen voor de handelaar onhaalbaar. Misschien is er een rol weggelegd voor GS1 om te streven naar een standaard voor de vier, vijf kassaleveranciers die België rijk is?
Somers: We streven ernaar voor alle betrokken partijen tot een win-win situatie te komen, met zo weinig mogelijk kosten. De ene krijgt zijn rapport sneller en kan rekenen op een lagere misredemptie, de andere vereenvoudigt de procedure aan de kassa en krijgt snel zijn geld.
Wostyn: Mij valt vooral op hoeveel strenger men plots optreedt ten aanzien van alle denkbare vormen van misbruik van bonnen. Wellicht gaat enige druk uit van de fabrikanten, die zich afvragen wat er met hun promotie-investering op het terrein allemaal gebeurt. Ik ontken niet dat er misbruiken zijn met de bonnen, maar door de strengere controles is het hele kanaal als het ware het slachtoffer van enkele schuinsmarcheerders.
Veel kleinere verkooppunten in woonwijken beleveren is niet altijd even evident...
Nowé: We stellen vast dat de belevering steeds meer in alsmaar kleinere en frequentere drops moet gebeuren om aan de behoeften op het terrein tegemoet te komen. We streven wel naar enige concentratie, maar in onze formule bepalen wij niet wanneer we hoeveel leveren: dat doet de klant. Wij focussen op serviceverlening om problemen op te lossen, bijvoorbeeld als ze vergeten te bestellen of wanneer een frigo uitvalt. In bepaalde winkelstraten is laden en lossen problematisch; dan moeten we flexibele oplossingen zoeken.
De Somere: De situatie is winkel per winkel anders. De leveringsschema's zijn soms echt een puzzel. Flexibiliteit is het ordewoord. Door daarin scherp en alert te zijn, kan proximity van de logistiek net een troef maken! Meer dan 90% van het bestellingenverkeer verloopt digitaal en elektronisch. De aanpassing in die richting is verrassend soepel verlopen.
Wostyn: Bij ons halen veel leden hun bestellingen zelf af; wij zijn dan ook veeleer een verdeelplatform dan een echte grossier. Ook bij ons zijn zowat alle kleine zelfstandigen op ons bedrijfszeker bestelsysteem overgeschakeld. Ook naar onze leveranciers toe werken wij quasi volledig elektronisch. Nu goed, het aanbod wordt in de breedte alsmaar groter, zodat je om bij te blijven en alles te volgen, noodgedwongen wel kleinere hoeveelheden moét gaan bestellen. Daardoor neemt natuurlijk ook het aantal manipulaties toe...
Somers: Het is vandaag perfect mogelijk om het elektronische verkeer tot en met facturatie volledig gestandaardiseerd te laten verlopen. Daardoor wordt het ook gemakkelijker om in de loop van het parcours fouten en ongerijmdheden op te sporen. Elektronische dataverkeer kan veel praktische problemen in het documentenbeheer van proximiteitsshops wegnemen.
Hoe kan de proximiteitswinkel nog efficiënter samenwerken met de leveranciers?
Nowé: De merkenfabrikanten beseffen niet altijd goed hoe een en ander op winkelniveau in de praktijk werkt. Als de bestel- en verpakkingseenheid zes items ineens is en de winkelier moet er eentje van de zes weggooien, omdat de versheidsdatum overschreden is, dan houdt hij geen winst over! Wij zijn dus in de centrale vaak verplicht om producten te herverpakken.
De Somere: Veel kartons bevatten geen GS1 barcode. In de praktijk moet de identificatie dus per potje gebeuren. Het aantal units dat je per verpakking te koop aanbiedt, is zeker niet altijd de hoeveelheid die ook het beste verkoopbaar is. Veelal verlenen de fabrikanten pas een luisterend oor, als de 'groten' bezwaren maken. Verder is het: aanpassen en herverpakken...
Nowé: De zelfstandige handelaars zijn soms nogal gefixeerd op de versheidsdata. Wanneer je kleine hoeveelheden koopt en die quasi meteen verbruikt, speelt dat eigenlijk niet zo'n rol; de perceptie van een beperktere houdbaarheid door lagere rotatie speelt evenwel in het nadeel van proximity. De druk vanwege vooral de multinationals onder de fabrikanten om grotere hoeveelheden af te nemen, soms ineens met volledige pallets, laat weinig flexibiliteit toe.
De Somere: Een correcte artikelfiche van de fabrikant bekomen, is vaak ook niet evident...
Somers: Alles vertrekt bij een gestandaardiseerde elektronische productfiche. België is daarin enigszins achterop ten aanzien van andere Europese landen. Bij ons gebeurt nog veel op papier en via Excel-bestanden. In het kader van de Coupon Data Pool wordt het evenwel verplicht om met een elektronische productfiche te werken; dat kan als hefboom fungeren. De informatie automatisch in het ERP systeem integreren, is niet vanzelfsprekend, zo leert de ervaring. GS1 biedt wel een toepassing aan waarbij de aankoper een controle kan doen van de binnengekomen productfiches, eventueel via download als Excel of PDF-file, en op een makkelijke manier - na het toevoegen van bedrijfsspecifieke gegevens - de informatie kan integreren.