GS1 Belgilux

Terwijl RFID in Europa een langzame maar zekere opmars kent, wil de de Europese Commissie haar standpunten en beleid hieromtrent bepalen. Een dergelijk beleid is noodzakelijk omdat de RFID technologie enerzijds heel wat potentieel biedt voor onze maatschappij, maar anderzijds ook een grote bedreiging kan vormen voor de privacy van de burger. De Commissie heeft de te onderzoeken beleidskwesties inmiddels op papier vastgelegd. Voor de verdere uitwerking ervan verzamelt ze nu adviezen via haar expertgroepen, alsook via RFID conferenties die zij op regelmatige tijdstippen organiseert.

Mededeling

Na de lancering van het RFID debat op 9 maart 2006, en de uitgebreide publieke consultatie over RFID via workshops, enquêtes en RFID conferenties, heeft de Commissie de onderzoeksdomeinen grondig omschreven in haar Mededeling, getiteld: ‘Radio Frequency Identification in Europe, steps towards a policy framework'. Dit document van 15 maart jl., geldt als basis voor de verdere uitwerking van het Europese RFID beleid. De Mededeling toont aan dat er nood is aan een Europees legaal kader zowel voor RFID gebruikers als voor investeerders, en dit in de domeinen: veiligheid, privacy- en gegevensbescherming, frequentiespectrum, standaardisatie, en impact op milieu en gezondheid. Verder omschrijft dit document welke acties de Commissie zal nemen inzake RFID beveiliging en privacy, standaardisatie, onderzoek en innovatie, en andere overheidsaspecten in het kader van RFID.

Voor de verdere uitwerking van de verschillende onderzoeksdomeinen werd de Mededeling voorgelegd aan het Europese Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en het Comité van de Regio's. Deze Comités worden verzocht een verkennend advies op te stellen over RFID. Op grond van de reacties op de Mededeling zal de Commissie tegen eind 2007 een aanbeveling aan de lidstaten formuleren. Eventuele wetgeving, die meer tijd vergt, volgt later.

Advies van het EESC

Het EESC heeft de Mededeling grondig bestudeerd en haar Advies bekendgemaakt. Dit Advies werd op 11 juli jl. bij quasi unanimiteit goedgekeurd en wordt nu aan de groep van belanghebbenden ter kennisname voorgelegd. Het EESC steunt de door de Commissie voorgestelde maatregelen op het vlak van radiospectrum, standaarden, gezondheid, veiligheid en milieu.

In zijn Opinie besteedt het EESC veel aandacht aan het onderzoeksdomein ‘gegevensbescherming en privacy'. De bescherming van de persoonsgegevens valt onder de algemene richtlijn Gegevensbescherming (1), die van toepassing is op alle technologieën inclusief RFID, aangevuld met de ePrivacy-richtlijn (2). Op grond van deze beide richtlijnen moeten de nationale autoriteiten erop toezien dat de invoering van RFID-toepassingen in overeenstemming is met de wetgeving inzake privacy en gegevensbescherming. Aangezien de Commissie haar aanbevelingen aan de lidstaten eind dit jaar zal publiceren, mag redelijkerwijs aangenomen worden dat zij de status quo op het gebied van gegevensbeveiliging en privacy zal handhaven. Concreet betekent dit dat de bestaande nationale instanties die over gegevensbescherming waken, ook verantwoordelijk zullen worden voor alles wat op het vlak van RFID met privacy en gegevensbescherming te maken heeft.

Naast de richtlijnen Gegevensbescherming en e-Privacy zijn, volgens EESC, voor de praktische implementatie van RFID-toepassingen nog meer gedetailleerde richtlijnen en specifieke gedragscodes vereist. Kortweg uitgedrukt is de positie van het EESC als volgt: waar RFID-toepassingen worden toegestaan, moet het gebruik ervan volkomen transparant zijn voor alle betrokkenen. Toepassingen die de afhandeling van goederen verbeteren, zijn in het algemeen aanvaardbaar. Toepassingen waarbij mensen van tags worden voorzien, zijn in het algemeen niet aanvaardbaar. Toepassingen die mensen en goederen met elkaar verbinden, kunnen aanvaardbaar zijn voor marketingdoeleinden. Toepassingen waarbij mensen worden geïdentificeerd aan de hand van de goederen die zij gekocht hebben, zijn over het algemeen onaanvaardbaar. Sommige toepassingen zijn sowieso onaanvaardbaar in een vrije maatschappij en mogen nooit worden toegestaan.

De dwingende noodzaak om privacy en anonimiteit in stand te houden, moet de kern vormen van de aanbeveling van de Commissie aan de lidstaten.

De andere RFID-kwesties waar het EESC zich over buigt zijn radiospectrum, standaardisatie, gezondheid en milieu.

Voor de harmonisatie van het radio-spectrum heeft de Commissie recent een beschikking (2006/808/EG) getroffen voor RFID-frequenties in de UHF-band. Deze toewijzing lijkt adequaat voor een periode van 3 tot 10 jaar, maar mocht er extra spectrum nodig zijn, zal de Commissie maatregelen treffen overeenkomstig de bevoegdheid die zij op grond van de Radiospectrum- beschikking (676/2002/EG) bezit. Het EESC gaat akkoord met deze stelling.

Verder zijn internationale standaarden en de harmonisatie van regionale standaarden essentieel voor een optimale werking van de RFID technologie. Samen met de Europese standaardorganisaties CEN en ETSI alsook met het bedrijfsleven, kijkt de Commissie erop toe dat internationale en Europese standaarden ontwikkeld worden die tegemoetkomen aan de Europese eisen inzake privacy, veiligheid, intellectuele-eigendomsrechten en machtigingsvraagstukken. Omdat industriële normen en intellectuele eigendomsrechten vaak samengaan, dringt het EESC er bij de Commissie op aan om het bedrijfsleven en de standaardorganisaties tot snelle actie aan te sporen, om zo te voorkomen dat Europese RFID-toepassingen afhankelijk worden van dure intellectuele eigendom.

Wat het onderzoeksdomein milieu be- treft, voldoet RFID aan de definitie van elektrische en elektronische apparatuur in de Richtlijn 2002/96/EG betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur en Richtlijn 2002/95/EG betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur. Op het gebied van de gezondheidszorg zijn er de mogelijke gevolgen van elektromagnetische velden voor de gezondheid van de mens. Aangezien de elektromagnetische straling bij RFID-toepassingen ver onder de maximaal toelaatbare sterkte ligt, kan aangenomen worden dat de blootstelling aan deze straling geen directe weerslag heeft op de gezondheid. Desalniettemin, zal de Commissie er blijven op toezien dat het legale kader in acht wordt genomen, gezien de alsmaar grotere toename van draadloze toepassingen. Het EESC gaat akkoord met deze stelling.

EC conferenties over RFID

Het voorbije jaar heeft de Commissie een aantal RFID evenementen opgezet om haar visies over een Europees RFID beleid bij het grote publiek bekend te maken: het EU RFID Forum te Brussel op 13 en 14 maart, de EU RFID conferentie ‘Towards the Internet of things' te Berlijn op 25 en 26 juni en de conferentie ‘The next step to the Internet of things' te Lissabon op 15 en 16 november. Tijdens deze laatste conferentie werd aandacht besteed aan concrete business cases in supply chain management, retail, logistiek, gezondheid, kwaliteitscontrole, ... Het doel van deze cases was de Europese Unie nog meer bewust te maken van de vele voordelen, maar ook van de bedreigingen en problemen die RFID met zich mee kan brengen. Verder ging het programma dieper in op de technologische innovatie en bepaalde kritische onderwerpen zoals privacy en veiligheid, alsook aspecten die in het kader van ‘The Internet of Things' op overheidsniveau moeten beheerd worden.