auteur: Leen Danhieux
nr:
2006 - 4
Op 16 oktober jl. nam GS1 Belgium & Luxembourg deel aan een RFID conferentie van de EU Commissie in het Centre Borchette te Brussel. Doel van dit evenement was een overzicht te verlenen van de topics die burgers, bedrijven, solution providers, academici, wetenschappelijke instituten, overheidsinstanties, wetgevers, ... zoal bezighouden wanneer gepeild wordt naar hun opinie over het gebruik van de RFID technologie in onze samenleving. Hiervoor kon de EU Commissie terugvallen op RFID workshops die zij de voorbije maanden organiseerde, alsook op een eigen gevoerde enquête. Op deze conferentie haalde de Commissie verder aan welke stappen zij in de nabije toekomst zal ondernemen om werk te maken van een Europees RFID beleid.
Op 9 maart 2006 ging het openbare debat over RFID van start op initiatief van Mevr. Viviane Reding, Europese Commissaris voor Informatiemaatschappij en Media. Zij verwoordde het als volgt: "Wij moeten in de hele maatschappij een consensus bereiken over de toekomst van RFID. We moeten ervoor zorgen dat het economische potentieel van de RFID technologie wordt verwezenlijkt, dat kansen worden gecreëerd om deze technologie voor het algemeen welzijn te gebruiken, doch zonder dat de privacy en veiligheid van de burgers hierdoor in het gedrang komt. In een Mededeling die voor december 2006 gepland is, zal de Europese Commissie deze dubbele verantwoordelijkheid niet uit de weg gaan".
Om te voorkomen dat RFID in Europa op gefragmenteerde wijze benaderd wordt, stelde de Europese Commissie onderstaande ambitieuze roadmap op om haar doelstellingen na te komen.
In een eerste fase, van maart tot juni 2006, heeft de Commissie 5 workshops georganiseerd om het potentieel van RFID voor het bedrijfsleven en de maatschappij te evalueren, maar ook om de mogelijke gevaren voor de privacy en veiligheid te bestuderen. Deze workshops hadden ook aandacht voor standaardisatie en interoperabiliteit, internationale verenigbaarheid, de verdeling van het radiospectrum en de toekomst van de RFID technologie.
Deze workshops konden rekenen op ruime belangstelling van alle belanghebbenden, inclusief burgers, handelsverenigingen en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. De deelname van hooggeplaatste deskundigen en beleidsmakers uit niet-Europese landen aan de diverse panels droeg even- eens bij tot het prestige van de workshops.

In een tweede fase, van juli tot september 2006, voerde de EU Commissie een on-line enquête. Deze enquête, getiteld "De RFID revolutie: Uw stem over de uitdagingen, opportuniteiten en bedreigingen", richtte zich tot iedereen die begaan is met de recente RFID evolutie.
De objectieven van de Commissie waren enerzijds adviezen te bekomen over de ontwikkeling en mogelijke stimulansen voor de implementatie van de RFID technologie in verschillende toepassingsdomeinen, en anderzijds suggesties te verzamelen om de potentiële negatieve effecten op privacy en gezondheid te voorkomen.
In totaal ontving de EU Commissie 2190 antwoorden, komende van zowel Europese als niet-Europese landen. Opvallend was dat de meeste interesse uitging van 2 landen zijnde Duitsland en Frankrijk (respectievelijk 43% en 24% van de antwoorden). België telde maar voor een kleine 5% van het totaal. Van de niet-Europese landen nam voornamelijk de US deel aan de enquête (goed voor zo'n 6% van de antwoorden).
Midden oktober jl. werd nog een RFID conferentie gehouden voor een publiek van deskundigen en beleidsmakers om ook hun visie en opinies over een EU RFID beleid in te winnen. Er werd ook verslag uitgebracht over de resultaten van de work-shops en de on-line raadpleging.
In de voormiddag werden beleidsopties voor RFID belicht door Europese Commissie- en Parlementsleden, gevolgd door een paneldiscussie. In de namiddag brachten een aantal internationale sprekers hun visie over de toekomst van RFID in Europa, met een link naar RFID activiteiten in hun continenten (Amerika, Azië). Andere onderwerpen zoals veiligheid, privacy en data-bescherming, en RFID versus consumentenbelangen kwamen aan bod. Daarna werd GS1 Europe (en meer specifiek de EPCglobal organisatie) geïntroduceerd als de organisatie die het standaardisatieaspect m.b.t. de RFID technologie aanpakt en beheert.
Tot slot volgde een open discussie waar éénieder zijn ideeën en visie betreffende de behandelde topics van die dag kwijt kon.
De belangrijkste topics (en resultaten) die uit de workshops, de enquête en de RFID conferentie naar voor kwamen, kunnen als volgt worden samengevat:
a. Het gebruik van RFID in specifieke toepassingsdomeinen
De Europese Commissie kan helpen bij het promoten van de implementatie van RFID in specifieke toepassingsdomeinen. Hierbij wordt gedacht aan logistiek en goederentransport, de gezondheidssector, beheer van de distributieketen, productie en proces beheer, publiek transport, bibliotheeksystemen, ... De Europese Commissie zou tevens acties kunnen ondernemen om het gebruik van de RFID technologie aan te moedigen voor het identificeren en traceren van lichte wapens en gevaarlijke producten alsook van geneesmiddelen (om namaak te voorkomen). Ook zou zij RFID kunnen promoten voor ‘intermodale transportsystemen, container transportsystemen' en voor ‘de identificatie- en tracerings-vereisten van geneesmiddelen in de verschillende EU lidstaten' teneinde een harmonisatie te bereiken op Europees niveau.
Naast economische voordelen voor de maatschappij brengt RFID ook een potentiële levensverbetering met zich mee voor de Europese burger. Deze laatste staat hier echter meestal sceptisch tegenover. Daarom is het de rol van de EU gemeenschap om de burger/consument voldoende te informeren over het gebruik van de RFID technologie en zijn toepassingen. Dit kan het best gebeuren d.m.v. campagnevoering.
b. Veiligheid, privacy- en databescherming
De overgrote meerderheid van de ondervraagden is van mening dat de oplossingen voor een verhoogde veiligheid, gegevensbescherming en privacy bij het toepassen van de RFID technologie moeten gezocht worden in het bevorderen van technologische oplossingen die RFID etiketten onbruikbaar maken of vernietigen, alsook door consumenten beter in te lichten via informatiecampagnes.
Anderen vinden ook dat de huidige wetgeving inzake veiligheid, privacy- en gegevensbescherming inadequaat is en dat specifieke wetgevingen voor RFID moeten opgesteld worden. Ook ‘RFID best practices' gebaseerd op ‘eerlijke informatie principes' kunnen op Euro-pees niveau van nut zijn.
Een veel gehoorde opinie is dat RFID-tags die op producten in de winkel aangebracht worden automatisch moeten kunnen gedesactiveerd worden aan de kassa. Andere mogelijke (complementaire) oplossingen zijn: een verwijderbare RFID-sticker die aan het product kleeft, of een tag die slechts een zeer korte leesafstand heeft. Met een korte leesafstand komt de privacy namelijk niet in het gedrang.
Tot slot werd aangehaald dat ook RFID materiaalfabrikanten een grote verantwoordelijkheid hebben inzake beveiliging, gegevensbescherming en privacy. Bij de verdere uitwerking van een EU RFID beleid is een nauwe samenwerking met deze groep onontbeerlijk.
c. Standaardisatie en interoperabiliteit
De meeste belanghebbenden vinden dat de EU Commissie initiatieven die leiden tot een globale harmonisatie van RFID standaarden moet steunen en bevorderen. Een nauwere samenwerking met standaardorganisaties, zoals GS1, ISO, ... is essentieel.
De EU Commissie moet er tevens over waken dat er compatibel RFID materiaal op de markt wordt aangeboden. Ook moet de Commissie erop toezien dat het RFID model ‘Internet of Things' voldoende transparant is en volgens eerlijke en niet-discriminerende internationale principes wordt opgesteld, vrij van enig commercieel belang.
d. Frequentiespectrum
De EU Commissie heeft een EC-besluit voorgesteld voor de harmonisatie van het UHF spectrum voor RFID (865-868 Mhz) om een optimaal werkende interne markt voor de RFID toepassingen te verwezenlijken en om wettelijke zekerheden in de ganse Europese Unie te voorzien. Het is de bedoeling dat dit EC-Besluit tegen einde 2006 in de nationale regelgeving van de respectievelijke lidstaten wordt opgenomen.
Volgens de opinies van burgers, bedrijven, solution providers, wetgevers, ... is het gebruik van UHF voor de komende 3 tot 5 jaar voldoende om een gunstig klimaat te ontwikkelen voor de invoering van de RFID technologie.
e. Innovatie en onderzoek
De EU Commissie zou ook meer steun moeten verlenen aan de ontwikkeling van privé-technologieën zoals encryptie en authentificatie.
Verder moeten de KMO's aangemoedigd worden om RFID te implementeren door te investeren in bewustmakingscampag-nes, trainingcentra, en door het promoten van RFID toepassingen gebaseerd op best practices.
f. Internationale samenwerking
Zowel de Europese Commissie als het publiek zijn van mening dat een internationale samenwerking absoluut nodig is voor onderzoek, innovatie en standaardisatie initiatieven. De Europese Commissie zal dan ook niet nalaten haar rol hierin te vervullen.
De workshops, de enquête en de RFID conferentie hebben de EU Commissie voldoende stof geleverd om nu concreet werk te maken van een RFID beleid. Hiertoe zal de Commissie een Mede-deling opstellen die zij in December 2006 zal voorleggen aan het Europees Parle-ment en de Raad.
De heer Florent Frederix, Directoraat-Generaal voor Informatiemaatschappij en Media bij de Europese Commissie, meldde tijdens de RFID conferentie dat er voor 2007 zowel een beleidsactieplan als budgetten voorzien zijn om werk te maken van de hierboven aangehaalde onderzoeksdomeinen. Een volgende RFID conferentie is gepland op 25 en 26 juni 2007 te Berlijn.
Voor meer informatie over dit project: zie http://www.rfidconsultation.eu/.