GS1 Belgilux

Januari 2010 werd door GS1 uitgeroepen als streefdatum (‘sunrise date') waartegen RSS streepcodes aan de kassa moeten kunnen gelezen worden. Inmiddels werd RSS omgedoopt tot GS1 DataBar. Recent heeft GS1 een volledig ‘GS1 DataBar 2010 programma' gelanceerd om distributeurs, fabrikanten, alsook nationale GS1 organisaties te steunen bij de invoering van deze nieuwe streepcodering. Concreet betekent dit dat GS1 Belgium & Luxembourg haar eigen GS1 Databar informatiecampagne start en dat leden voortaan kunnen beschikken over de nodige informatie en tools zoals starterkits, testkaarten, ...

GS1 DataBar: eigenschappen en toepassingsdomeinen

GS1 DataBar werd in 1998 ontwikkeld als RSS (Reduced Space Symbology). GS1 DataBar behoort tot de nieuwste generatie lineaire streepcodes die nog compacter is dan de EAN/UPC of de GS1-128 streepcoderingen. Bovendien biedt GS1 DataBar de mogelijkheid om naast productidentificatie extra gegevens te coderen, ook wanneer er hiervoor maar weinig plaats is op het etiket.

Op kassaniveau creëert deze streepcodering nieuwe mogelijkheden. Met GS1 DataBar kunnen producten met veranderlijk gewicht en kortingsbonnen, die tot op heden een nationaal GS1 nummer hebben, voortaan voorzien worden van een internationale GS1 nummeringstructuur. Via de Application Identifier Standaard, waar de GS1 DataBar gebruik van maakt, zal dan bijkomende informatie zoals prijs, nettogewicht, vervaldatum van een waardebon, ... in de streepcode voor gesteld worden. In het kader van de GS1 harmonisatieprojecten, alsook in het belang van de internationale handel, is deze laatste manier van nummeren een absolute vereiste. Verder biedt GS1 DataBar mogelijkheden voor het automatisch traceren van detailhandelseenheden. De EAN/UPC streepcodering laat dit niet toe.

Ook voor producten die door hun specifieke eigenschappen vandaag niet of moeilijk gecodeerd kunnen worden (vb. los verkochte groenten en fruit of zeer kleine producten zoals een penseel, klein naaigerief, ...) biedt GS1 DataBar een oplossing.

Van RSS naar GS1 DataBar

Door de verwarring met de term RSS - zoals die veelvuldig in de Internet-omgeving wordt gebruikt - was het noodzakelijk om voor deze nieuwe generatie streepcodes een andere naam te bedenken. De keuze viel op ‘DataBar', een naam die duidelijk suggereert waar het om gaat: strepen die gegevens dragen. De naam GS1 DataBar past bovendien perfect in het rijtje van GS1 BarCodes, GS1-128, GS1 DataBar, GS1 DataMatrix, enz.

Vermits GS1 DataBar 7 varianten telt, werd de nieuwe naam op elk van de varianten overgedragen. In deze tabel vindt u een overzicht van de varianten alsook van hun potentiële toepassingsdomeinen.

GS1 DataBar Sunrise 2010

Van distributeurs wordt verwacht dat al hun kassascanners tegen januari 2010 GS1 DataBar compatibel zijn en dat ze in de toekomst Application Identifiers kunnen verwerken. Dit geldt eveneens voor weegtoestellen die streepcodes genereren en in winkelpunten opgesteld zijn. GS1 heeft de top 100 van distributeurs wereldwijd hiervoor reeds aangeschreven.

Ook sommige fabrikanten zullen met de vraag geconfronteerd worden om de GS1 DataBar op hun producten aan te brengen.

Om dit te kunnen verwezenlijken moeten materiaalfabrikanten apparatuur op de markt brengen die GS1 DataBar compatibel is, zodat deze streepcodes probleemloos geprint, gescand, gedecodeerd, en toegepast kunnen worden.

Betekent deze ‘Sunrise' dat GS1 DataBar op termijn de EAN/UPC streepcodes volledig zal vervangen? Neen. GS1 DataBar is in eerste instantie bedoeld voor producten waarvoor de EAN/UPC streepcodering vandaag geen of onvoldoende antwoord biedt. Wanneer geen bijkomende gegevens nodig zijn en wanneer er op de verpakking voldoende plaats is voor een EAN/UPC streepcode, dan is geen aanpassing naar de GS1 DataBar vereist. Het is de eigenaar van het merk die erover beslist om dit al dan niet te doen.

Eenieder die op termijn wenst te evolueren naar GS1 DataBar, kan dit best doen op het moment dat het verpakkingsdesign gewijzigd wordt. Op die manier kunnen de omschakelingskosten tot een minimum herleid worden. EAN/UPC zal dus blijvend gebruikt worden tot zolang een fabrikant of distributeur de GS1 DataBar nodig acht.

GS1 DataBar 2010 Programma

Om de gebruiker - fabrikant, distributeur of materiaalfabrikant - te helpen bij de invoering van GS1 DataBar, heeft GS1 een reeks tools ontwikkeld:

• GS1 DataBar starterkit voor distributeurs;
• GS1 DataBar starterkit voor fabrikanten;
• Richtlijnen voor GS1 DataBar scanners;
• Richtlijnen voor GS1 DataBar printers en weegschalen;
• Richtlijnen voor GS1 DataBar ontwerp software & verifiers - nog niet beschikbaar;
• GS1 DataBar scanner testkaart en testprocedure (3);
• Rapportering GS1 DataBar Readiness (3);
• GS1 DataBar encoder en decoder software.

Hierna wordt elk van deze tools toegelicht.

A. GS1 DataBar starterkit voor distributeurs

De invoering van GS1 DataBar brengt voor distributeurs grote veranderingen met zich mee. In eerste instantie moet de hardware (scanners, weegschalen, printers) getest worden op de leesbaarheid van GS1 Databar en zonodig moet een upgrade of vervanging van de apparatuur doorgevoerd worden. Verder moeten interfacegegevens en gegevensvelden in software aangepast worden, met klanten en leveranciers moet het juiste tijdstip van invoering van de GS1 DataBar overeengekomen worden, het personeel moet geïnformeerd en geschoold worden, alle betrokkenen moeten worden geïnformeerd, ...

Om distributeurs te ondersteunen bij deze taken, heeft GS1 een starterkit ontwikkeld. Naast uitgebreide informatie over de GS1 DataBar streepcodering en het GS1 ‘Sunrise' project biedt de kit een stappenplan voor de lancering van een GS1 DataBar project. Voor het controleren van bestaande scanners op GS1 DataBar leesbaarheid, worden de GS1 DataBar testkaart en testprocedures ter beschikking gesteld (zie verder punt E). Rapportering van ‘GS1 DataBar Readiness' is mogelijk via een specifieke vragenlijst (zie verder punt F). Ook wordt in de kit aandacht besteed aan het testen van andere apparatuur zoals printers en weegschalen. Tot slot worden tips gegeven over hoe leveranciers en andere betrokkenen in het GS1 DataBar project kunnen betrokken worden, over het plannen van aanpassingen in de applicaties en het trainen van het personeel.

B. GS1 DataBar starterkit voor fabrikanten

Ook voor fabrikanten zijn er vele redenen en voordelen om GS1 DataBar te implementeren. Het feit dat GS1 Data-Bar extra gegevens kan integreren zoals serienummers, lotnummers, verval-data, ... opent nieuwe mogelijkheden voor product-authentificatie en tracering, een betere productkwaliteit, een betere identificatie van producten met veranderlijk gewicht, van waardebonnen, ...

Qua basisinformatie over GS1 DataBar en het GS1 ‘Sunrise' project, komt de GS1 DataBar starterkit voor fabrikanten volledig overeen met deze van de distributeurs. Verder bevat deze kit een stappenplan voor de lancering van een GS1 DataBar project, tips voor het plannen van aanpassingen in applicaties alsook instructies over hoe alle betrokkenen moeten ingelicht worden, ditmaal meer specifiek uitgewerkt voor fabrikanten.

Uiteraard zullen impact en voordelen van GS1 DataBar verschillen van fabrikant tot fabrikant. Zij hangen in sterke mate af van het type producten en de markt waarin ze verkocht worden. Daarom geeft GS1, naast een algemene starterkit bestemd voor ‘alle' fabrikanten, specifiek advies aan bepaalde sectoren, in het bijzonder de FMCG (Fast Moving Consumer Goods) sector en de verse voeding.

Voor de FMCG sector biedt GS1 DataBar vele voordelen op voorverpakte producten. Zo kan GS1 DataBar ingezet worden:

• om meer plaats te voorzien op het etiket voor consumenteninformatie,
• om de streepcode omni-directioneel weer te geven zodat het scannen aan de kassa vlotter verloopt,
• als een alternatief voor de EAN-8 streepcode waarvan de nummeringscapaciteit beperkt is,
• om materiaal-/verpakkingskosten van het product te reduceren (vb. kleiner etiket).

Vooraleer met GS1 DataBar van start te gaan, kan de fabrikant best een ‘impact evaluatie' uitwerken. In welke mate beïnvloedt GS1 DataBar zijn specifieke business? Creëert deze streepcodering meerwaarde voor zijn producten? Is de ROI optimaal? Ook dient hij na te gaan welke impact deze implementatie zal hebben op zijn huidige printcapaciteit.

Ook voor de sector van de verse voeding (vlees, vis, groenten en fruit, kazen, ...) kan GS1 DataBar vele voordelen bieden. Wij denken hier vooral aan producten die per stuk verkocht worden en voorverpakte producten met een veranderlijk gewicht. Zo hoeft men niet langer gebruik te maken van nationale nummers of van PLU (Price Look-Up) codes, dit zijn de korte nummers die manueel ingevoerd worden aan de kassa. Ook extra investeringen in ‘Category Mana-gement', die nodig waren omdat de huidige oplossingen niet toelieten om bijkomende product- en categorie informatie te coderen, worden overbodig dankzij GS1 DataBar.

Naast de algemene starterkit voor fabrikanten, krijgen telers en fabrikanten van verse voeding de aanbeveling om eerst na te gaan welke extra informatie ze in GS1 DataBar willen integreren. Verder moeten ook zij de impact van deze streepcodering op hun huidige print- en weegtoestellen analyseren.

C. Richtlijnen voor GS1 DataBar scanners

De richtlijnen voor GS1 DataBar scanners geven de belangrijkste stappen aan bij het upgraden van scanning-apparatuur naar GS1 DataBar, of bij de aankoop van nieuwe GS1 DataBar scanners.

Vooreerst moeten de huidige scanners geïdentificeerd worden. Vervolgens kan getest worden op de leesbaarheid van GS1 DataBar. Hiervoor maken distributeurs best gebruik van de GS1 DataBar testkaart (zie verder punt E). Mocht blijken dat de bestaande scanners niet upgradebaar zijn, moet een aankoopplan voor nieuwe scanners opgesteld worden. Bij elke aankoop moet gewaakt worden over de compatibiliteit met de GS1 DataBar standaarden maar ook met de bestaande streepcoderingen (EAN/UPC, ITF-14 en GS1-128). De scanner moet alle varianten van de GS1 DataBar kunnen scannen en decoderen (één uitzondering: de Point-Of-Sale scanner moet enkel in staat zijn om de 4 GS1 DataBar versies - die bestemd zijn voor kassascanning - te scannen en te decoderen).

D. Richtlijnen voor GS1 DataBar printers en weegschalen

De richtlijnen voor GS1 DataBar printers en weegschalen geven de belangrijkste stappen aan bij het upgraden van print- en weegapparatuur naar de GS1 DataBar, of bij de aankoop van nieuwe GS1 DataBar printers en/of weegschalen.

Net zoals bij de scanners, moeten de print- en weegtoestellen vooreerst geïdentificeerd en vervolgens getest worden. Hiervoor is het raadzaam om nauw samen te werken met de leveranciers van deze toestellen. Vraag hen naar uitgeprinte etiketvoorbeelden. Test ook het printen van labels met extra gegevensvelden (vb. een GTIN plus een datum en een lotnummer). De meeste labelprinters gebruiken aparte software om de streepcodes te printen. In dit geval moet enkel de software en niet de hardware aangepast worden aan GS1 DataBar. Slechts uitzonderlijk zit ook de streepcode encoder mee vervat in de hardware. Mocht blijken dat de bestaande apparatuur niet upgradebaar is, moet een aankoopplan voor nieuwe print- en weegtoestellen opgesteld worden. In het aankoopcontract voor de apparatuur moet de compatibiliteit met de GS1 DataBar standaarden uitdrukkelijk gespecificeerd worden.

E. GS1 DataBar scanner testkaart en testprocedure

Een goede implementatie van de GS1 DataBar staat of valt met het testen van de apparatuur (scanners, printers, weegschalen).

Om GS1 Databar te kunnen scannen volstaat het bij recente scanners dikwijls om de functie voor GS1 DataBar te activeren. Andere scanners hebben dan weer een software upgrade nodig om dit mogelijk te maken. Bij minder recente scanners kan blijken dat de upgrade onmogelijk is en dat een investering in nieuwe scanners nodig is. Bedrijven die zich tijdig voorbereiden op de komst van GS1 DataBar, houden best rekening met deze kost in hun investeringsplannen.

Om te controleren of een scanner een GS1 DataBar al dan niet kan lezen, heeft GS1 een testkaart ontwikkeld (zie illustratie). Distributeurs kunnen deze kaarten gebruiken om na te gaan of de GS1 DataBar functie in hun scanners al dan niet geactiveerd is. De testkaart bevat voorbeelden van GS1 DataBar streepcodes en voor elke streepcode wordt de data output weergegeven. Zo kan onmiddellijk nagegaan worden of de scanner de streepcode correct leest.

Om het testen van scanners op een correcte en overzichtelijke wijze uit te voeren, kunnen distributeurs ook gebruik maken van een testprocedure. Deze procedure dient tevens als basis om nadien ‘de GS1 DataBar Readiness' van scanners te rapporteren op de GS1 website (zie verder punt F).

Voor het testen van printers en weegschalen, doet de distributeur/fabrikant best beroep op zijn materiaalfabrikant die hem geprinte etiketvoorbeelden met GS1 DataBar kan bezorgen. Ook voor de opvolging van de testen is samenwerking met de materiaalfabrikant aanbevolen.

F. Rapportering ‘GS1 DataBar Readiness'

Om de evolutie van de invoering van GS1 DataBar te kunnen meten, biedt GS1 op haar website de mogelijkheid om de ‘GS1 DataBar Readiness' te rapporteren. Dit is een eenvoudige vragenlijst - gericht naar de top 100 distributeurs wereldwijd - waarmee GS1 het percentage scanners dat GS1 DataBar compatibel is wil meten. GS1 hoopt dat 80% van alle scanners bij de top 100 distributeurs tegen mei 2008 in staat zullen zijn om GS1 DataBar te scannen zijn en 90% tegen mei 2010.

Ook printers en weegschalen moeten getest worden op GS1 DataBar. Voor de rapportering van de ‘GS1 DataBar readiness' van deze apparatuur is voorlopig nog geen vragenlijst voorzien.

G. GS1 DataBar encoder en decoder software

De GS1 DataBar encoder/decoder software - bedoeld als ‘model' voor software ontwerpers en als ‘testtool' voor gebruikers - kan gratis gedownload worden van de GS1website. De ‘encoder' zet de gegevens (nummers) die u inbrengt om in een GS1 DataBar streepcode. De ‘decoder' is de software die door een scanner gebruikt wordt om de strepen en spaties van de GS1 DataBar streepcode terug te vertalen naar de ingebrachte nummers.